მემკვიდრეობა საქართველოში, როცა მემკვიდრე ისრაელში ცხოვრობს

ოჯახის წევრის გარდაცვალების შემდეგ საქართველოში დარჩენილი ბინა, მიწა ან საბანკო ანგარიში ხშირად მოითხოვს მოქმედებას მაშინ, როცა მემკვიდრე ისრაელში ცხოვრობს. ასეთ საქმეში პირველ რიგში გასარკვევია ვადები, ქონების ადგილმდებარეობა, არსებული ანდერძი და იმ ორგანოს მოთხოვნები, რომელმაც მემკვიდრეობის საკითხი უნდა განიხილოს.

მხოლოდ მემკვიდრის ისრაელში ცხოვრება არ განსაზღვრავს საქმის მთელ სამართლებრივ გზას. რამდენიმე ქვეყანასთან დაკავშირებულ მემკვიდრეობაში გამოსაყენებელი სამართალი და შესაბამისი ორგანოს კომპეტენცია ინდივიდუალურად უნდა შეფასდეს. ქვემოთ მოცემული სია დაგეხმარებათ საჭირო ფაქტებისა და საბუთების შეგროვებაში.

ნუ გადადებთ ვადის შემოწმებას

როდესაც სამკვიდროს მიღებაზე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის წესები ვრცელდება, 1424-ე მუხლი ადგენს ექვსთვიან ვადას სამკვიდროს გახსნის დღიდან. 1421-ე მუხლი ითვალისწინებს მიღებას სანოტარო ორგანოში განცხადების შეტანით ან კანონში აღწერილი ფაქტობრივი ფლობითა და მართვით. მოქმედი ტექსტი ხელმისაწვდომია საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეში(იხსნება ახალ ჩანართში).

ეს არ ნიშნავს, რომ ყველამ ექვსი თვის გასვლას უნდა დაელოდოს. დროულად ჰკითხეთ საქართველოში მოქმედ ნოტარიუსს ან შესაბამის სპეციალისტს, რა მოქმედება გჭირდებათ თქვენს შემთხვევაში. ოჯახის წევრის მიერ ბინის მოვლა ან ხარჯის გადახდა ავტომატურად ნუ ჩაგეთვლებათ თქვენი სამკვიდროს მიღების საკმარის მტკიცებულებად.

თუ ვადა შესაძლოა გასული იყოს, ეს საკითხი დაუყოვნებლივ გაარკვიეთ. კოდექსის 1426-ე მუხლში გათვალისწინებულია გარკვეული პირობებით ვადის გაგრძელებისა და დაგვიანებული მიღების გზები. მათი გამოყენების შესაძლებლობა კონკრეტული გარემოებებით ფასდება და გარანტირებული არ არის.

შეაგროვეთ საქმის საწყისი ინფორმაცია

მოამზადეთ ერთიანი ჩამონათვალი:

• გარდაცვლილის სრული საიდენტიფიკაციო მონაცემები, გარდაცვალების თარიღი და ბოლო საცხოვრებელი ადგილი;
• გარდაცვალების მოწმობა და არსებული ანდერძი, თუ ასეთი დოკუმენტი ცნობილია;
• შესაძლო მემკვიდრეების მონაცემები და ნათესაობის დამადასტურებელი საბუთები;
• თითოეული ცნობილი ქონება, მისი ქვეყანა და არსებული სარეგისტრაციო ან საბანკო მონაცემები;
• უკვე დაწყებული საქმეები, გაცემული მოწმობები ან გადაწყვეტილებები;
• ინფორმაცია, თუ ვინ მართავს ქონებას და რა მოქმედებები განხორციელდა გარდაცვალების შემდეგ.

საქართველოს ნოტარიუსთა პალატა(იხსნება ახალ ჩანართში) განმარტავს სამკვიდრო მოწმობის მიღების საკითხებს და მიუთითებს, რომ ყველა შემთხვევისთვის დოკუმენტების ერთიანი, ამომწურავი სია არ არსებობს. ამიტომ საწყისი სიის შემდეგ შესაძლოა დამატებითი საბუთებიც გახდეს საჭირო.

ისრაელისა და საქართველოს დოკუმენტების დაკავშირება

ნათესაობის დასადასტურებლად შეიძლება მნიშვნელოვანი იყოს დაბადების, ქორწინების, გვარის შეცვლისა და სხვა სამოქალაქო აქტების დოკუმენტები. სხვადასხვა ქვეყანაში ან სხვადასხვა დროს გაცემულ საბუთებში სახელები და ნომრები შესაძლოა განსხვავებული ფორმით იყოს ჩაწერილი.

შექმენით კავშირების მარტივი სია: რომელი დოკუმენტი ადასტურებს გარდაცვლილთან ნათესაობას და რომელი ხსნის გვარის ან სხვა მონაცემის ცვლილებას. თარგმანის შეკვეთამდე მიმართეთ საქმის განმხილველ ორგანოს, რათა დააზუსტოთ საჭირო ენა, აპოსტილი და დამოწმების სახე.

დოკუმენტის გადაგზავნისას შეინახეთ მისი სრული ასლი და დანართები. ელექტრონული დოკუმენტის არსებობის შემთხვევაში გაარკვიეთ ფაილის წარდგენის წესი. დამატებითი მომზადებისთვის შეგიძლიათ გამოიყენოთ აპოსტილის გზამკვლევი.

წარმომადგენელი საქართველოში

თუ პირადად ჩასვლას ვერ ახერხებთ, განიხილეთ წარმომადგენლის მეშვეობით მოქმედების შესაძლებლობა. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1423-ე მუხლი ითვალისწინებს სამკვიდროს მიღებას წარმომადგენლის მეშვეობითაც. კონკრეტული მინდობილობის ფორმა და უფლებამოსილების ფარგლები წინასწარ შეათანხმეთ საქმის განმხილველ ნოტარიუსთან.

ერთმანეთისგან გამოყავით განცხადების შეტანა, დოკუმენტის მიღება, ქონების რეგისტრაცია, მისი გაყიდვა და თანხის მიღება. არც ერთი დამატებითი უფლებამოსილება არ უნდა დაემატოს მხოლოდ იმის გამო, რომ გამოიყენება ფართო სტანდარტული ფორმა. ისრაელში მომზადების ეტაპები განხილულია საქართველოსთვის მინდობილობის შესახებ სტატიაში.

სამკვიდრო მოწმობა და ქონების რეგისტრაცია

მემკვიდრეობის დოკუმენტის მიღება და უძრავი ქონების რეესტრში მონაცემების მოწესრიგება სხვადასხვა ეტაპებია. საქართველოს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს აქვს მემკვიდრეობის საფუძველზე საკუთრების რეგისტრაციის საკონსულტაციო მასალა(იხსნება ახალ ჩანართში). კონკრეტული ქონებისთვის მოითხოვეთ საჭირო დოკუმენტების განახლებული ჩამონათვალი.

ასევე ცალკე შეამოწმეთ იპოთეკა, შეზღუდვა, თანამესაკუთრეები ან არასრული სარეგისტრაციო მონაცემები. მემკვიდრეობის საკითხის მოგვარება თავისთავად არ პასუხობს შესაძლო გაყიდვის, გადასახადებისა და ანგარიშსწორების ყველა კითხვას. თუ ქონების შემდგომი გასხვისება იგეგმება, ეს კონსულტაციაზე თავიდანვე აღნიშნეთ.

თუ საქმე ისრაელსაც უკავშირდება

ისრაელში კანონით მემკვიდრეობისთვის და ანდერძის აღსრულებისთვის არსებობს სხვადასხვა განაცხადი: צו ירושה(იხსნება ახალ ჩანართში) და צו קיום צוואה(იხსნება ახალ ჩანართში). კონკრეტულ საქმეში ისრაელის წარმოების საჭიროება და უცხოური დოკუმენტის გამოყენების წესი ცალკე შესაფასებელია.

ნუ ივარაუდებთ, რომ ერთ ქვეყანაში გაცემული მემკვიდრეობის დოკუმენტი მეორე ქვეყანაში ავტომატურად დაასრულებს საქმეს. საქმის განმხილველ ორგანოსთან გაარკვიეთ, საჭიროა დამატებითი წარმოება, უცხოური სამართლის განმარტება თუ სხვა საბუთი. მემკვიდრეობის კონსულტაციაზე სასარგებლოა ორივე ქვეყანასთან დაკავშირებული მასალების ერთად წარმოდგენა.

გზამკვლევი არ განსაზღვრავს, ვინ არის კონკრეტული ოჯახის მემკვიდრე ან რა წილი ეკუთვნის მას. ასეთი დასკვნა მოითხოვს ფაქტების, შესაძლო ანდერძის, მოქმედი სამართლისა და სხვა მემკვიდრეების უფლებების განხილვას.